De wortel en de stok zijn twee instrumenten die de motivatie kunnen beïnvloeden. In het kader van een onderzoek bij mensen met hoge bloeddruk hebben we eerder gezien dat de wortel (financiële stimulans) (zeer gemengde en zeer tijdelijke) resultaten opleverde, maar hoe zit het met de stok?
Antwoorden hierop worden gegeven door een Italiaans experiment dat tot doel had aan te tonen dat een onverwachte gebeurtenis die onze aandacht trekt, ons prosociaal gedrag (hulp aan anderen) kan beïnvloeden.
De onderzoekers voerden een quasi-experimenteel onderzoek uit in de metro van Milaan, waarbij ze tijdens 138 ritten de reacties op de aanwezigheid van een ogenschijnlijk zwangere vrouw observeerden.
Tijdens de controleritten stapte een vrouw die deed alsof ze zwanger was samen met een waarnemer in de metro. Tijdens de interventie ritten stapte naast deze twee personen een derde persoon, verkleed als Batman, via een andere deur in.
Voor het geval u het niet weet: Batman is een superheld, een fervent verdediger van weduwen en wezen en een bestrijder van onrechtvaardigheid in deze wereld.
Het Batman-effect
De resultaten, die in open access zijn gepubliceerd in NPJ Mental Health Research, tonen aan dat meer mensen bereid waren hun plaats af te staan in aanwezigheid van Batman (67,21% tegenover 37,66%, odds ratio = 3,393, p < 0,001), wat zou kunnen doen vermoeden dat zijn aanwezigheid aanzet tot altruïsme, behalve dat…
Behalve dat geen van de personen die tijdens de experimentele ritten hun plaats afstonden, hun daad in verband brachten met de aanwezigheid van Batman en dat bijna de helft (44%) zelfs verklaarde Batman niet te hebben gezien!
Volgens de onderzoekers suggereren deze resultaten dat onverwachte gebeurtenissen prosociaal gedrag kunnen bevorderen, zelfs onbewust.
Misschien, maar laten we het hebben over de titel die ik heb gekozen.
De onderzoekers hebben waarschijnlijk voor Batman gekozen omdat hij in hun ogen het goede vertegenwoordigt en zijn aanwezigheid dus zou kunnen aanzetten tot hetzelfde gedrag, behalve dat…
Behalve dat het uiterlijk en het kostuum van Batman indrukwekkend zijn en dat het misschien juist deze ingehouden kracht is die aanzet tot handelen uit angst voor harde represailles of zelfs gewoonweg voor denigrerende opmerkingen.
In de huidige situatie lijken beide interpretaties aannemelijk, dus om de hypothese van de stok definitief te verwerpen en de voorkeur te geven aan de echte impuls, stellen we een nieuwe studie voor waarin Batman wordt vervangen door een even ongewoon, maar meer “neutraal” personage. Waarom niet Merlijn de tovenaar of de fee Tinkerbell?
