Eenzaamheid heeft schadelijke gevolgen voor de gezondheid, maar het zou een ernstige fout zijn om alleen rekening te houden met het kwantitatieve aspect van sociale relaties (objectieve kant); de manier waarop mensen deze relaties waarnemen (subjectieve kant) is van enorm belang.
Een studie gepubliceerd in JAMA Network Open introduceert het concept van sociale asymmetrie om onderscheid te maken tussen objectieve sociale isolatie en het subjectieve gevoel van eenzaamheid.
Op basis van gegevens verzameld bij 7.845 volwassenen ouder dan 50 jaar die in Engeland wonen en gemiddeld 13,6 jaar werden gevolgd, toont de studie aan dat de kloof tussen werkelijke eenzaamheid en het gevoel van eenzaamheid allesbehalve onbelangrijk is.
Over het algemeen kunnen twee mensen met vergelijkbare sociale situaties zeer verschillende gezondheidsontwikkelingen doormaken, afhankelijk van de manier waarop zij deze situaties ervaren. Zo lopen deelnemers die zich eenzamer voelen dan hun niveau van sociale verbondenheid doet vermoeden, meer risico dan deelnemers bij wie het gevoel en de sociale situatie meer met elkaar in overeenstemming zijn. Met andere woorden: het gaat niet alleen om de aanwezigheid van sociale banden, maar ook om de manier waarop die banden worden ervaren.
Concreet betekent dit dat deelnemers met relatief sterke sociale netwerken, maar die zich eenzaam voelen (in het artikel aangeduid als “sociaal kwetsbaar“), een verhoogd risico lopen op sterfte door alle oorzaken, hart- en vaatziekten en chronische obstructieve longziekte (COPD).
Dit in tegenstelling tot deelnemers die objectief gezien sociaal geïsoleerd zijn, maar zich niet eenzaam voelen (in het artikel aangeduid als “sociaal veerkrachtig“), die vrijwel geen verhoogd risico op deze aandoeningen vertonen.
Ontdek in het artikel de te verwachten prognose op basis van de mate van overeenstemming of discrepantie tussen de realiteit van het isolement en de ervaren eenzaamheid.
De meeste boodschappen over eenzaamheid in de volksgezondheid benadrukken hoe belangrijk het is om je sociale netwerk uit te breiden. Dit onderzoek laat zien dat dit zeker nuttig is, maar niet per se nodig en vooral niet genoeg.
